TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HOA SEN

Tổ yến hay còn gọi là yến sào đang ngày càng sử dụng phổ biến để bồi bổ và chăm sóc sức khoẻ của người Việt trong vài năm trở lại đây. Nếu trước đây, nó được xem là loại thực phẩm dành cho người có thu nhập cao, là món sơn hào hải vị thì nay tổ yến được xem là món ăn sử dụng hằng ngày với nhiều gia đình. Vậy tổ yến là gì? Công dụng của nó đối với sức khoẻ con người ra sao? Cách sử dụng yến sào như thế nào? Cùng ROYNES tìm hiểu ngay qua bài viết sau đây nhé.

Tổ yến là gì?

Để trả lời cho câu hỏi “Tổ yến là gì?”, chúng ta cần hiểu về nguồn gốc cái tên của nó. Tổ yến hay có tên phổ biến hơn là yến sào, là một từ Hán Việt có nghĩa là tổ chim yến trong hang động (bởi sào là hang động, sào huyệt). Vì đặc thù cần phải khai thác trong những hang động sâu, những vách đá treo leo ngoài biển đảo nên tổ yến luôn các giá thành cao, là loại thực phẩm quý hiếm và được xếp vào hàng bát trân của yến tiệc cung đình.

Tổ yến hay còn được gọi phổ biến hơn là yến sào

Nguồn gốc của tổ yến

Trên thế giới hiện nay, chim yến là loài đa dạng và phong phú về mặt sinh học khi chúng có đến 9 loài được phát hiện trong tự nhiên. Trong đó, loài chim yến sử dụng nước bọt làm tổ thì chỉ có 2 loài là chim yến đen (Maxima) và chim yến bụng trắng - chim yến hàng (Fuciphaga). Chúng phân bố và sinh sống nhiều tại khu vực Đông Á và Đông Nam Á, tại Việt Nam thì chim yến hàng sinh sống là chủ yếu.

Tổ yến sào được hình thành trong suốt quá trình đôi chim bố mẹ sinh sản, đây là nơi chúng đẻ trứng và nuôi con cho đến khi con non trưởng thành và rời khỏi tổ. Trước khi đẻ trứng 1 tháng, chim bố mẹ sẽ thay phiên nhau tiết ra nước bọt thành dạng sợi tơ, kết dính với nhau thành tổ có hình dạng vỏ sò hoặc múi cau màu trắng đục. Sợi nước bọt khi tiếp xúc với không khí sẽ đông lại và được cặp chim bố mẹ gia cố cho đến khi con non bay đi.

Giai đoạn hình thành yến sào

Trong quá trình phát triển ở trong tự nhiên, chim yến sẽ bắt đầu làm tổ vào mùa sinh sản (thời gian từ tháng 3 cho đến tháng 5)

• Tổ được cả chim trống và chim mái kết hợp xây dựng trong vòng 30 đến 35 ngày. Chúng thường làm tổ dính vào các vách hang đá ở các khu vực gần biển và đảo, hoặc với các hộ nuôi yến nhân tạo thì tổ sẽ được làm trên tường, xà nhà. 
• Chim mái và chim trống sẽ giao phối với nhau sau khi tổ đã được làm xong. Mỗi tổ chim sẽ có 2 trứng và được đẻ cách nhau từ 2 đến 4 ngày. 
• Sau 22 đến 26 ngày, trứng sẽ nở và chim con sẽ đủ tuổi trưởng thành sau 40 đến 45 ngày tuổi. 
• Trong suốt quảng thời gian gần 75 ngày này, chim bố mẹ sẽ thay phiên nhau ấp trứng, kiếm ăn để nuôi dưỡng chim non. 

Thời điểm khai thác tổ yến

Trước đây, việc khai thác tổ yến luôn khó khăn và nguy hiểm do đặc thù chim yến thường làm tổ ở vách đá cao, trần của các hang động ở ngoài biển. Nhưng khi khoa học và công nghệ phát triển, việc nuôi dưỡng chim yến tại các nhà yến trở nên dễ dàng hơn. Nhờ đó việc khai thác cũng đơn giản, sản phẩm được làm từ tổ yến của cũng phân phối ra ngoài thị trường với giá thành rẻ hơn trước rất nhiều. Nhờ vậy mà việc người dân tiếp cận được món “Sơn hào hải vị” này trở nên dễ dàng hơn.

Người khai thác tổ yến luôn gặp nhiều nguy hiểm khi thu hoạch

Với vòng đời sinh sản như vậy, thông thường người ta sẽ khai thác tổ yến vào 3 giai đoạn sau: 

• Khi tổ mới được hình thành: Đây là thời điểm chim trống và mái vừa mới làm tổ xong, chưa kịp giao phối hoặc chưa đẻ trứng 
• Sau khi chim mái đẻ trứng: Đây là thời điểm chim mái vừa đẻ trứng xong và cả hai chim bố mẹ đang thay phiên nhau ấp trứng 
• Sau khi chim non đã rời tổ: Đây là thời điểm chim non đã trưởng thành, hoàn toàn tự lập và có khả năng sống sót trong môi trường tự nhiên. Lúc này tổ yến sẽ được bỏ hoang và có thể được chim bố mẹ sử dụng lại trong mùa sinh sản sau.

Giá trị dinh dưỡng của tổ yến

Tổ yến luôn được đánh giá là loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, không bị ảnh hưởng bởi sự can thiệp của con người. Do đó, đã có nhiều công trình khoa học, nghiên cứu chỉ ra thành phần dinh dưỡng mà nó mang lại như sau:

Yến sào được phân loại như thế nào?

Chế thế giới hiện nay chủ yếu phân phối hai loại tổ yến chính là yến sào đen và yến sào hàng ứng theo hai loài chim yến làm tổ từ nước bọt đã được ROYNES giải thích ở trên tại các quốc gia đặc trưng như: Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Singapore,... Tại thị trường Việt Nam, tổ yến được phân loại theo các cách như sau:

Phân loại theo nguồn gốc của tổ yến

Dựa trên nguồn gốc khai thác tổ yến thì chúng ta có thể phân biệt chúng thành 2 loại là yến nhà và yến đảo.

• Yến đảo là loại tổ yến được khai thác từ các hang động, vách đá cao và sâu ngoài tự nhiên. Đây là loại tổ yến được thu hoạch từ lâu đời và truyền thống của ông cha ta suốt nhiều năm qua.
• Yến nhà là loại tổ yến được khai thác tại các nhà yến nhân tạo, chuyên dụng để chim yến làm tổ và sinh sản. Bên trong nhà yến sẽ được thiết kế với các công cụ giúp tạo dựng môi trường như các hang động chim yến tự nhiên, thiết bị dẫn dụ chim yến đến sinh sống và tạo tổ.

Phân loại theo phương pháp sơ chế

Trên thị trường hiện nay, đang bày bán nhiều loại tổ yến với nhiều tên gọi khác nhau nên khiến người tiêu dùng hoang mang, không biết đâu là sản phẩm yến sào cần lựa chọn. Thực ra thì chúng đều là yến sào có chất lượng cao nhưng được phân loại theo phương pháp sơ chế để phù hợp với nhu cầu sử dụng của người mua hàng.

• Tổ yến thô: Đây là loại tổ yến nguyên thuỷ, vẫn còn lẫn lông và tạp chất của chim yến trong suốt quá trình sinh sản, nuôi con đến khi được khai thác và đến tay người tiêu dùng. Khi chế biến và sử dụng sẽ tốn khá nhiều thời gian của người mua, nhưng đảm bảo đủ độ chuẩn về hàm lượng dinh dưỡng và nguyên chất đặc trưng của tổ yến.
• Tổ yến nguyên tổ rút lông: Loại tổ yến này được sơ chế từ tổ yến thô. Sau khi khai thác tổ yến, cơ sở sản xuất sẽ phân loại và lựa chọn loại tổ có hình dáng đẹp mắt, vòng tổ to tròn. Sau đó, công nhân sơ chế sẽ sơ chế và rút lông sạch sẽ bằng nhíp chuyên dụng.
• Tổ yến tinh chế: Đây là loại tổ yến có giá thành cao nhất hiện nay. Cũng được sơ chế từ loại tổ yến thô, tổ sẽ trải qua công đoạn làm sạch lông, loại bỏ tạp chất, ép tạo khuôn tổ định hình và sấy khô hút ẩm. Do đó, người dùng chỉ cần mua về và sử dụng ngay mà không cần phải sơ chế qua như hai loại kể trên.

Phân loại theo màu sắc của tổ yến

Ngoài 2 yếu tố kể trên, yến sào cũng được phân loại theo màu sắc của tổ yến. Hiện có 3 màu sắc cơ bản chính là bạch yến, hồng yến và huyết yến.

• Bạch yến: Là loại tổ yến phổ biến hiện nay trên thị trường, chúng có màu trắng.
• Hồng yến: Là loại tổ yến có màu vàng cam và màu sắc của chúng càng đậm thì sẽ có giá thành càng cao
• Huyết yến: Cuối cùng là loại tổ yến có giá thành cao nhất hiện nay trên thị trường. Chúng có màu đỏ đậm như máu nên được gọi là huyết yến và có rất nhiều giai thoại về loại huyết yến này.

Cả 2 loại hồng yến và huyết yến chỉ có thể thu hoạch được trong môi trường biển đảo tự nhiên chứ không thể khai thác tại các nhà yến nhân tạo. Chính vì độ khan hiếm này mà chúng có giá thành cao hơn rất nhiều so với loại bạch yến thông thường.

Trên thị trường hiện nay có 3 loại tổ yến được phân biệt theo màu sắc khác nhau

Tác dụng của tổ yến

Tổ yến đã trở thành một loại thực phẩm quý và bổ dưỡng trong tâm trí nhiều người. Đặc biệt với những người có nhu cầu bồi bổ và tăng cường sức khỏe. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ hết những công dụng của tổ yến đối với sức khỏe cụ thể là như thế nào.

Giảm ho, bổ phế, phục hồi hệ hô hấp hậu Covid

Với những người mắc bệnh về đường hô hấp như hen suyễn, viêm phổi, ho khan… thì tổ yến là một phương thức tuyệt vời giúp chữa lành hiệu quả. Trong Đông y, yến sào giúp dưỡng âm, giảm ho, làm sạch đờm nhầy ở đường hô hấp từ đó làm sạch phổi và cải thiện chức năng của hệ hô hấp.

Ngoài ra tổ yến còn được sử dụng như 1 vị thuốc dùng cho những người bị tổn thương do Covid. Bởi nguồn dinh dưỡng có trong tổ yến sẽ giúp bệnh nhân chữa lành các tổn thương bên trong hệ hô hấp, tăng quá trình trao đổi khí giúp phổi khỏe mạnh hơn. Tổ yến còn có khả năng làm sạch phổi và làm chậm quá trình lão hóa của hệ hô hấp.

Tăng cường sức đề kháng

Tổ yến chứa nhiều khoáng chất, axit amin và các vitamin (B, C, E..)...giúp tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao sức đề kháng cho cơ thể. Từ đó hạn chế các tác nhân gây hại từ bên ngoài và trách được một số bệnh vặt.

Tổ yến giúp bạn tăng sức đề kháng, cải thiện sức khoẻ

ỗ trợ tiêu hóa, kích thích ăn uống

Trong yến sào có chứa Cr (Kẽm) và nhiều thành phần dinh dưỡng khác. Chúng có tác dụng kích thích vị giác khiến ta ăn uống ngon miệng hơn. Đồng thời còn giúp hỗ trợ tiêu hóa và làm tăng khả năng chuyển hóa các chất dinh dưỡng. Khi tiêu hóa chúng ta khỏe mạnh thì sức khỏe của chúng ta cũng được bảo vệ toàn diện. 

An thần giúp ngủ ngon và tăng cường trí nhớ

Nhiều nghiên cứu cho thấy trong tổ yến chứa nhiều vi chất dinh dưỡng như Mn, Cu, Zn, Br…chúng có tác dụng an thần, làm giảm căng thẳng thần kinh, tăng cường trí nhớ và xử lý thông tin tốt hơn. Ngoài ra, ăn tổ yến thường xuyên còn hỗ trợ ngủ ngon và sâu giấc hơn.

Bổ huyết

Một công dụng tuyệt vời mà yến sào được nhiều người biết đến đó chính là bổ máu nhờ chứa nhiều protein (lượng protein có trong yến chiếm hơn 50% so với các dưỡng chất khác) và sắt. Đây là 2 dưỡng chất quan trọng trong việc tham gia vào khá trình tái tạo tế bào hồng cầu, tạo máu cho cơ thể. Ngoài ra sắt cũng là vật liệu để cơ thể tổng hợp hemoglobin giúp tăng khả năng vận chuyển oxy cung cấp cho những tế bào hoạt động tốt hơn. Tổ yến đặc biệt tốt cho những người thiếu máu, phụ nữ và những người mới mổ đẻ.

Ngăn ngừa béo phì, hỗ trợ giảm cân

Chất axit amin methionine trong tổ yến khi được cơ thể hấp thu có tác dụng làm săn chắc cơ bắp và tiêu hủy các tế bào mỡ dư thừa. Nhờ đó một số người đã sử dụng tổ yến như là một loại thực phẩm để giảm cân và tránh béo phì. 

Tái tạo làn da, chống lão hóa

Chất threonine có trong yến sào có khả năng kích thích quá trình sản sinh collagen và elastine. Đây là 2 chất vô cùng quan trọng trong việc tái tạo và xây dựng cấu trúc nên của da giúp cho làn da săn chắc và đàn hồi. Nhờ đó ngăn ngừa lão hóa và làm mờ các nếp nhăn trên da. Đây là lý do vì sao các chị em phụ nữ nên duy trì ăn yến thường xuyên để có một làn da đẹp và vóc dáng rạng ngời.

Làn da luôn được lưu giữ nét thanh xuân khi sử dụng tổ yến đều đặn

Tăng cường chức năng sinh lý

Tổ yến có nhiều lợi ích tuyệt vời đối với sinh lý nam và nữ. Ngoài việc tăng cường sự dẻo dai khi quan hệ, tổ yến còn giúp kích thích sản sinh nội tiết tố trong cơ thể. Nhờ đó tăng cường sinh lý hiệu quả cho cả 2 phái, nâng cao chất lượng cuộc yêu và ngăn ngừa những vấn đề liên quan đến suy giảm ham muốn tình dục. 

Giúp chắc khỏe xương khớp

Yến sào cung cấp nhiều canxi và lysin. Đây là những chất giúp khung xương phát triển toàn diện và chắc khỏe. Từ đó hạn chế được nguy cơ mắc những bệnh lý về xương khớp như viêm khớp, thoái hóa cột sống, loãng xương… Ngoài ra, tổ yến còn chứa glucosamine - một chất đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi và tái tạo tổn thương ở sụn. Nhờ đó giúp xương khớp vận hành trơn tru và chắc khỏe hơn.

Cách dùng yến sào hiệu quả

Để có thể hấp thụ được dinh dưỡng có trong tổ yến một cách tốt nhất, bạn cần nên chú ý liều lượng sử dụng theo từng giai đoạn như sau:

Đối với trẻ em

• Đối với trẻ sơ sinh đến 12 tháng tuổi: Tuyệt đối không nên sử dụng yến sào, bởi đây là thời kỳ cơ thể của trẻ vẫn còn chưa hoàn toàn phát triển. Không phù hợp sử dụng loại thực phẩm giàu dinh dưỡng như tổ yến.
• Đối với trẻ từ 1 đến 3 tuổi: Giai đoạn này trẻ đã có thể sử dụng yến sào, nhưng số lượng vẫn rất ít và cần phải xay nhuyễn khi dùng. Tổ yến rất tốt cho việc củng cố hệ miễn dịch, tăng sức đề kháng, hỗ trợ hô hấp và phát triển trí não của trẻ. Bé ở độ tuổi này có thể sử dụng từ 1 - 2gr/ngày.
• Đối với trẻ từ 3 đến 10 tuổi: Đây là giai đoạn mà trẻ phát triển tập trung vào trí não và thể chất là chính. Do đó cần một lượng dinh dưỡng có hàm lượng cao, đa khoáng chất và vi lượng. Đồng thời, thời điểm này trẻ rất dễ bị ảnh hưởng của thời tiết tác động lên sức khoẻ. 

Trẻ em khi sử dụng tổ yến giúp hỗ trợ cơ thể phát triển hoàn thiện tốt hơn

Vì vậy, việc sử dụng tổ yến nếu có điều kiện cũng là một biện pháp rất hiệu quả. Mỗi ngày trẻ có thể sử dụng từ 2 - 3gr yến sào.

Đối với người trưởng thành

Sử dụng tổ yến thường xuyên có thể giúp bạn cải thiện chức năng của cơ quan nội tạng hiệu quả nhất là các cơ quan thận, phổi và tim. Bên cạnh đó, phụ nữ khi ăn yến sào có thể tổng hợp được nhiều protein, vitamin, collagen. Đây đều là những dưỡng chất giúp ngăn ngừa lão hoá, trẻ hoá làn da, giúp da mịn màng và chống tạo nếp nhăn. Mỗi ngày chỉ cần sử dụng từ 2 - 3gr tổ yến là phù hợp.

Đối với bà bầu, phụ nữ sau sinh

9 tháng thai kỳ là giai đoạn rất quan trọng đối với mẹ bỉm và thai nhi. Đặc biệt là giai đoạn 3 tháng đầu tiên của thai kỳ, khi mà thai vẫn chưa ổn định, việc sử dụng tổ yến thời gian này là rất nguy hiểm. Đối với giai đoạn này, ROYNES khuyên bạn nên sử dụng từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 9. Sử dụng yến sào mỗi ngày với liều lượng như sau:

• Tháng thứ 4: Thời gian này chúng ta có thể ăn tổ yến đều đặn mỗi ngày, mỗi lần chỉ ăn 1 chén nhỏ tầm 2gr.
• Tháng thứ 5 và thứ 6: Đây là giai đoạn quan trọng nhất để thai nhi phát triển, cần rất nhiều các chất dinh dưỡng được tổng hợp từ người mẹ. Bạn nên sử dụng mỗi lần 3gr, nhưng không được vượt quá 100gr/tháng.
• Tháng thứ 7 đến hết thai kỳ: Thời kỳ này bạn chỉ nên sử dụng 2 - 3 ngày 1 lần, mỗi lần tầm 2gr tổ yến.

Yến sào là loại thực phẩm được khuyên dùng trong quán trình mang thai

Kết luận

Hy vọng rằng, với những kiến thức được ROYNES chia sẻ ở trên sẽ giúp cho bạn trả lời được câu hỏi “Tổ yến là gì” nhé. Nếu bạn vẫn còn thắc mắc hay cần được tư vấn thêm về sản phẩm của chúng tôi, đừng ngần ngại liên hệ ngay theo số hotline 1900 986 839.